Blog

Feitengerichte gespreksvoering met kinderen: hoe doe je dat veilig en waardevol?

Feitengerichte gespreksvoering met kinderen: hoe doe je dat veilig en waardevol?

Wat is feitengerichte gespreksvoering met kinderen?

Wanneer er vermoedens zijn van kindermishandeling of huiselijk geweld, is het voeren van een gesprek met een kind een spannende, maar ontzettend waardevolle stap. Feitengericht werken betekent dat je samen met het kind onderzoekt wat er gebeurd is, zonder te sturen of te interpreteren. Het draait om luisteren, erkennen en het bieden van veiligheid.

Zoals Jeanine te Wolff zegt: “Het mooiste aan mijn werk is dat je onderzoekt wat het kind te vertellen heeft en daar ook daadwerkelijk iets mee kan doen.”

Waarom is het belangrijk om met kinderen over vermoedens van mishandeling te praten?

Kinderen die gehoord worden, krijgen erkenning voor hun verhaal. Jeanine benadrukt: “Wat jij hebt meegemaakt is belangrijk. We luisteren naar je en zorgen dat er hulp komt.” Juist door het gesprek aan te gaan, help je kinderen om hun ervaringen te delen en te verwerken. Het is vaak veel zwaarder om met een geheim rond te lopen dan om erover te praten. “Het geheim bewaren is vaak belastender dan het gesprek zelf voeren,” aldus Jeanine.

Hoe bereid je een gesprek met een kind goed voor?

Een goede voorbereiding is onmisbaar. Dit begint al bij de afstemming met ouders of verzorgers: wat mogen zij vooraf aan hun kind vertellen, hoe bereiden ze hun kind voor op het gesprek, en welke afspraken maak je over de terugkoppeling?
Jeanine: “Je bouwt het gesprek samen met het netwerk om het kind heen. Zo voelt het kind zich gezien en gesteund.”

  • Stem af met ouders: leg uit wat het doel is van het gesprek.
  • Zorg voor emotionele toestemming: beide ouders moeten akkoord zijn, ook als zij gescheiden zijn.
  • Stel het kind op zijn gemak: weet wat het kind leuk vindt, waar het zich prettig bij voelt.

“Soms is een creatieve oplossing nodig, bijvoorbeeld als ouders niet samen aanwezig kunnen zijn. Dan kan een ouder een brief schrijven om het kind toestemming te geven.”

Wat zijn goede vragen om een kind te stellen bij vermoedens van kindermishandeling?

Het stellen van de juiste vragen vraagt oefening en bewustwording. Jeanine: “Het belangrijkste is om zo open en neutraal mogelijk te vragen: zijn er anderen aan wie je dit hebt verteld? Daarmee voorkom je dat je stuurt.” Reflecteer op je eigen vraagstelling en durf te benoemen als je merkt dat je toch een sturende vraag stelt. “Soms stel je per ongeluk een vraag die niet handig is. Erken dat, en laat zien dat je ook lerende bent.”

Is het niet te belastend voor een kind om over nare ervaringen te praten?

Dit is een veelgehoorde zorg onder hulpverleners. Jeanine stelt gerust: “Natuurlijk is het spannend om te vertellen over iets wat je liever geheim houdt. Maar het is vaak veel zwaarder om dat geheim te moeten bewaren.” Door het gesprek goed voor te bereiden en het kind te omringen met steun, voorkom je dat het kind zich alleen voelt.

Wat als een kind tijdens het gesprek een onthulling doet?

Vroeger werd vaak gedacht dat je direct moest stoppen als een kind iets onthulde. Jeanine: “We zijn daar echt van teruggekomen. Als een kind eindelijk ruimte voelt om iets te vertellen, moet je dat niet afkappen. Benoem hoe belangrijk het is wat het kind vertelt, en leg uit wat je ermee gaat doen.” Maak duidelijke afspraken over de vervolgstappen en wie het kind verder begeleidt.

Reflecteren en oefenen: de sleutel tot groei

Feitengerichte gespreksvoering vraagt om veel oefening en reflectie. “Het mooiste is als je gesprekken opneemt en terugluistert. Zo leer je enorm veel over je eigen vraagstelling en houding,” vertelt Jeanine. Tijdens de trainingen van Het LOCK is er veel ruimte om te oefenen met eigen casussen, te reflecteren en samen te groeien.

Training feitengerichte gespreksvoering met kinderen volgen?

Wil je leren hoe je feitengerichte gesprekken voert met kinderen en hun netwerk? Tijdens de training van Jeanine te Veldhuis of Jannie van der Sleen, ga je aan de slag met praktijksituaties, oefen je met vraagstelling en leer je hoe je kinderen écht een stem geeft. “Het oefenen en uitproberen met elkaar is niet alleen leerzaam, maar ook het leukste onderdeel volgens deelnemers.”

Veelgestelde vragen over feitengerichte gespreksvoering met kinderen

  • Hoe bereid ik een gesprek met een kind voor bij vermoedens van mishandeling?
  • Welke vragen stel je aan een kind bij vermoedens van huiselijk geweld?
  • Hoe ga je om met emoties tijdens een kindgesprek?
  • Wat doe je als een kind iets onthult?
  • Hoe betrek je ouders en het netwerk bij het gesprek?

Ben je benieuwd naar meer tips, praktijkvoorbeelden of wil je direct aan de slag? Meld je dan aan voor de training: Feitengerichte gespreksvoering; Hoe voorkom je beïnvloeding?

Jeanine was ook te gast bij de podcast van TIMM Consultancy